Misverstand over HSP #4: “Hoogsensitiviteit is iets vrouwelijks”
Waarom ook mannen hoogsensitief kunnen zijn – en waarom we dat vaker mogen erkennen.
Zacht, gevoelig, empathisch, intuïtief… Veel van de eigenschappen die we met hoogsensitiviteit associëren, worden in onze samenleving al snel als ‘vrouwelijk’ gezien. Geen wonder dus dat mensen – inclusief hoogsensitieve mannen zelf – vaak denken dat HSP vooral bij vrouwen voorkomt.
Maar klopt dat beeld wel?
Evenveel HSP onder mannen als vrouwen
Wetenschappelijk onderzoek wijst erop dat hoogsensitiviteit een aangeboren kenmerk is dat evenveel voorkomt bij mannen als bij vrouwen. Dat geldt niet alleen voor mensen, maar ook voor dieren: bij onder andere apen, vogels en vissen worden net zo vaak ‘gevoelige’ mannetjes als vrouwtjes waargenomen.
Waarom zien we dan in de praktijk meer vrouwen dan mannen die zich als HSP herkennen?
Daar komt sociale conditionering om de hoek kijken.
De verborgen HSP-man
In veel culturen – ook de onze – worden mannen van jongs af aan aangemoedigd om stoer, rationeel en daadkrachtig te zijn. Wie gevoelig, rustig of teruggetrokken is, krijgt al snel het label “soft” of “zwak”. Daardoor leren veel mannen om hun sensitieve kant te onderdrukken, of herkennen ze deze zelfs niet bij zichzelf.
Hoogsensitieve mannen:
- herkennen zichzelf vaak niet in het stereotype beeld van “de gevoelige mens”;
- voelen zich minder vrij om hun gevoeligheid te tonen;
- ontwikkelen hun sensitiviteit soms minder, uit angst voor afwijzing;
- lopen vaker vast (denk aan burn-out of overprikkeling) zonder te weten dat HSP een rol speelt.
In meer feminiene culturen, waar zachtheid, reflectie en empathie meer worden gewaardeerd, is de acceptatie van HSP bij mannen hoger – en dát zie je terug in de cijfers.
We hebben sensitieve mannen nodig
Gelukkig ontstaat er langzaamaan meer aandacht voor hoogsensitiviteit bij mannen. Zo is er een documentaire in de maak met de veelzeggende titel Sensitive Men Rising. De makers willen het stereotype beeld van de ‘te gevoelige man’ doorbreken en laten zien dat gevoeligheid juist een kracht is.
Zij beschrijven HSP-mannen als:
- gevoelig voor subtiliteiten;
- diep denkend en intuïtief;
- emotioneel responsief;
- betrokken leiders, die nieuwe vormen van samenwerken en communiceren verkennen.
Er worden in dit verband ook bekende namen genoemd, zoals Barack Obama, Nelson Mandela, Martin Luther King en Lenny Kravitz – mannen die laten zien dat gevoeligheid en kracht uitstekend samen kunnen gaan.
SPS – Sensory Processing Sensitivity
Op de website van Sensitive Men Rising vind je de term SPS in plaats van HSP. Alaine Aron heeft in haar wetenschappelijke publicaties altijd deze term gebruikt, maar koos voor het ‘grotere publiek’ voor HSP – Hoog Sensitieve Personen. De term SPS voelt misschien wat masculiener, of wat meer genderneutraal, of stoerder dan HSP. Ik kan daar wel in mee.
Wat denk jij: moeten we, om de mannelijke helft van de sensitieve mensen te bereiken, de term HSP vervangen door SPS?
Tijd voor een nieuw verhaal over HSP
We leven in een tijd waarin leiderschap, samenwerking en verbondenheid op een nieuwe manier vorm krijgen. Daarin is ruimte nodig voor andere waarden dan ‘snelheid’, ‘daadkracht’ en ‘doorgaan’. Hoogsensitiviteit – bij mannen én vrouwen – draagt juist bij aan zorgvuldige besluitvorming, diepere relaties en duurzame keuzes.
Als we mannen toestaan hun sensitieve kant te erkennen en ontwikkelen, winnen we daar als samenleving alleen maar bij.
“Dit zijn mannen die niet bang zijn om nieuwe manieren van leidinggeven, samenwerken, communiceren en denken te verkennen.”
– Sensitive Men Rising
En om het even om te draaien, voor de vrouwen die dit lezen:
“Wij zijn vrouwen die niet bang zijn om ruimte te maken voor álle vormen van kracht – ook de stille.”
HSP (man of vrouw), wees jezelf!
Er is niet zoiets als een vrouwelijke of mannelijke HSP. Er is alleen een natuurlijke gevoeligheid die bij mensen voorkomt, in allerlei nuances en uitingsvormen. Laten we samen bouwen aan een wereld waarin iedereen – man of vrouw – zichzelf mag zijn, inclusief zijn of haar gevoeligheid.
Vermoed jij – man of vrouw – dat je HSP bent? Voel je vrij om vrijblijvend contact op te nemen.
Christian Buehner